📌 Kısaca Bilmeniz Gerekenler
- Evet, Türkiye’de devlet hastaneleri kök hücre tedavisi (kemik iliği nakli) yapmaktadır. Türk Hematoloji Derneği verilerine göre 2025 itibarıyla Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılmış 94 hastanede, 115 ünitede nakil gerçekleştirilmektedir.
- Bu merkezlerin büyük bölümünü devlet üniversitesi hastaneleri ve Sağlık Bakanlığı’na bağlı eğitim-araştırma hastaneleri oluşturmaktadır: Hacettepe, Ankara Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa ve Ankara Şehir Hastanesi bunların başında gelir.
- SGK kapsamındaki hastalarda kemik iliği nakli ücretsiz gerçekleştirilir; devlet hastanesinde yapılan nakiller Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) çerçevesinde karşılanır.
- Rejeneratif amaçlı kök hücre uygulamaları (MS, Parkinson, otizm vb.) ise standart klinik protokol kapsamında değil; klinik araştırma çerçevesinde yürütülmektedir.
- Hangi devlet hastanesinde nakil yapıldığını öğrenmek için Sağlık Bakanlığı’nın ruhsatlı merkez listesinden ya da TÜRKÖK veri bankasından bilgi alınabilir.
Devlet hastanesi kök hücre tedavisi yapıp yapmadığı, pek çok hasta ve yakınının öncelikli olarak araştırdığı bir sorudur. Kısa yanıt: evet, yapılmaktadır.
Türkiye’de devlet üniversitesi hastaneleri ve Sağlık Bakanlığı’na bağlı eğitim-araştırma hastaneleri, onlarca yıldır kemik iliği nakli gerçekleştiren köklü merkezlere ev sahipliği yapmaktadır.
Ancak her devlet hastanesinin bu hizmeti sunmadığını ve önemli ön koşulların bulunduğunu bilmek büyük önem taşır.
Devlet Hastanelerinde Yapılan Kök Hücre Tedavisi Nedir?
Devlet hastanelerinde uygulanan kök hücre tedavisi; ağırlıklı olarak hematopoietik kök hücre nakli — yani kemik iliği nakli — biçiminde gerçekleşir.
Bu yöntemde kemik iliğindeki hastalıklı ya da işlevsiz hücreler; sağlıklı kök hücrelerle yenilenir. Kök hücreler hastanın kendisinden (otolog) ya da doku uyumlu bir donörden (allojenik) elde edilebilir.
Türk Hematoloji Derneği Genel Sekreteri Prof. Dr. Elif Birtaş Ateşoğlu’nun Mayıs 2026’daki açıklamalarına göre, Türkiye’de yılda 80 bini aşkın nakil gerçekleştirilen dünya geneline paralel biçimde, 2025 yılında yaklaşık 1.800 allojenik ve 3.500 otolog nakil tamamlanmıştır. Bu nakillerden önemli bir bölümü devlet üniversitesi ve kamu eğitim-araştırma hastanelerinde yapılmaktadır.
Hangi Devlet Hastaneleri Kök Hücre Nakli Yapıyor?
Sağlık Bakanlığı Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) ekinde yer alan ruhsatlı merkez listesi, devlet üniversitesi hastanelerini ve kamu eğitim-araştırma hastanelerini kapsamaktadır. Bu merkezi hastalarda hem pediyatrik hem erişkin nakil üniteleri bulunmaktadır.
| Hastane / Merkez | Şehir | Ünite Türü |
| Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi | Ankara | Hematoloji, Pediyatrik, Onkoloji |
| Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi (İbn-i Sina) | Ankara | Hematoloji, Pediyatrik |
| Ankara Şehir Hastanesi | Ankara | Erişkin Kemik İliği Transplantasyon Ünitesi |
| Ankara Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi | Ankara | Hematoloji |
| İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesi | İstanbul | Hematoloji |
| İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Hastanesi | İstanbul | Hematoloji, Pediyatrik |
| Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi | İstanbul | Kemik İliği Nakil Merkezi |
| Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi | Antalya | Hematoloji, Pediyatrik |
| Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi | Adana | Pediyatrik |
| Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi | Eskişehir | Hematoloji |
| Kocaeli Üniversitesi Hastanesi | Kocaeli | Hematoloji |
| İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk EAH | İzmir | Kemik İliği Nakil Merkezi |
Bu liste kapsamlı olmayıp örnek niteliğindedir. Güncel ve tam merkez listesi için Sağlık Bakanlığı’nın resmi portalı ile Türk Hematoloji Derneği’nin (THD) kaynaklarına başvurulması önerilir.
Devlet Hastanesinde Kök Hücre Nakli Hangi Hastalıklarda Uygulanır?
Kamu hastanelerindeki nakil merkezlerinde tedavi edilen başlıca hastalık grupları şunlardır:
- Akut lösemiler (ALL, AML): Allojenik nakil için öncelikli endikasyonlar arasındadır.
- Kronik miyeloid lösemi (KML): Hedefe yönelik ilaç tedavisine yanıtsız vakalarda nakil değerlendirilebilir.
- Lenfomalar (Hodgkin ve Non-Hodgkin): Özellikle nüks hastalıkta otolog nakil sıklıkla tercih edilir.
- Multipl miyelom: Otolog kök hücre nakli standart tedavi protokolüne dahildir.
- Aplastik anemi: Kemik iliği yetmezliğinde allojenik nakil yaşam kurtarıcı olabilir.
- Bazı kalıtsal kan ve bağışıklık sistemi hastalıkları: Orak hücre anemisi, talasemi ve ağır kombine immün yetmezlik (SCID) bu grupta yer alır.
- MS ve skleroderma gibi otoimmün hastalıklar: Kocaeli Üniversitesi gibi kamu üniversitesi hastanelerinde klinik protokol kapsamında uygulanmaktadır.
📖 İlgili: Kemik iliği nakli hakkında ayrıntılı bilgi için ilgili sayfayı inceleyebilirsiniz.
Devlet Hastanesinde Nakil Süreci Nasıl İşler?
Devlet hastanesinde kök hücre nakline giden yol; hematoloji polikliniğine yapılan ilk başvuruyla başlar. Uzman hekim, tanı testlerini tamamladıktan sonra nakil endikasyonu değerlendirir; uygun görülmesi halinde merkez nakil ekibiyle koordinasyon sağlar.
Allojenik nakil planlanıyorsa HLA doku tiplendirmesi yapılarak önce kardeş donör aranır. Uyumlu donör bulunamazsa, ulusal doku bankası TÜRKÖK‘e başvurulur. Bir kardeşin tam HLA uyumlu çıkma ihtimali yüzde 25’tir; uyumlu kardeş bulunamazsa TÜRKÖK üzerinden akraba dışı donör taraması başlatılır, gerekirse uluslararası bankalardan destek alınır.
- Hematoloji polikliniğine sevk ve uzman hekim değerlendirmesi
- Tanı doğrulama, evreleme ve nakil endikasyon kararı
- HLA doku tiplendirmesi ve donör taraması (TÜRKÖK / uluslararası bankalar)
- SGK ön onay başvurusu (SUT kapsamında)
- Kondisyonlama (yüksek doz kemoterapi ± radyoterapi)
- Kök hücre nakli (intravenöz infüzyon yoluyla)
- Engraftman dönemi izlemi: enfeksiyon, GvH hastalığı ve organ fonksiyonları takibi
- Taburculuk sonrası poliklinik kontrolü ve uzun dönem izlem
Prof. Dr. Erdinç Özek’in Klinik Değerlendirmesi
“Klinik pratiğimde sıklıkla şunu gözlemliyorum: Hastalar devlet hastanesinde kök hücre nakli yapılıp yapılmadığını bilmedikleri için zaman kaybedebiliyor ya da gereksiz yere özel hastanelere yönlendiriliyorlar.” Prof. Dr. Erdinç Özek’e göre, Türkiye’de Hacettepe Üniversitesi başta olmak üzere pek çok kamu üniversitesi hastanesi, onlarca yıllık deneyimiyle bu alanda uluslararası standartlarda hizmet vermektedir. Nakil kararının doğru merkezde, doğru zamanda alınması; hem SGK güvencesinden yararlanmak hem de olası komplikasyonları en aza indirmek açısından belirleyicidir. Hastaların ve yakınlarının ilk adım olarak hematoloji polikliniklerine başvurması, süreci hem doğru hem de hızlı başlatmanın en güvenilir yoludur.
Devlet Hastanesinde Kök Hücre Nakli SGK Kapsamında Mı?
SGK’ya bağlı hastalarda, yetkili kamu merkezinde gerçekleştirilen kemik iliği nakli Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) kapsamında karşılanmaktadır. Nakil öncesi hazırlık rejimleri, nakil işlemi, engraftman dönemi yatışı ve sonrasındaki poliklinik kontrolleri SUT hükümleri çerçevesinde değerlendirilir.
Rejeneratif amaçlı kök hücre uygulamaları (nörolojik hastalıklar, eklem dejenerasyonu, gençleşme vb.) devlet hastanelerinde standart klinik protokol olarak sunulmamakta; klinik araştırma ya da özel finansman gerektiren tedaviler kategorisinde kalmaya devam etmektedir. Prof. Dr. Erdinç Özek’e göre, bu tedavilerin rutin klinik pratiğe girmesi için geniş örneklemli randomize çalışmaların tamamlanması gerekmektedir.
| Tedavi Türü | Devlet Hastanesi | SGK Durumu |
| Allojenik kemik iliği nakli (lösemi, lenfoma vb.) | Evet — yetkili merkezlerde | Karşılanır (SUT kapsamı) |
| Otolog kemik iliği nakli (multipl miyelom, lenfoma) | Evet — yetkili merkezlerde | Karşılanır (SUT kapsamı) |
| Rejeneratif kök hücre (MS, Parkinson, otizm vb.) | Sınırlı — klinik araştırma | Karşılanmaz |
| Estetik / gençleşme amaçlı kök hücre | Hayır | Karşılanmaz |
Sıkça Sorulan Sorular
Devlet hastanesinde kök hücre tedavisi ücretsiz mi?
SGK sigortalısı olan hastalarda, SUT kapsamındaki yetkili kamu nakil merkezlerinde gerçekleştirilen kemik iliği nakli herhangi bir ek ücret alınmadan uygulanır. Nakil öncesi hazırlık, işlem ve sonrasındaki temel takip süreçleri SGK güvencesi kapsamındadır. Özel sağlık sigortası da ayrıca katkı sağlayabilir; kapsam detayları sigorta şirketiyle netleştirilmelidir.
Her devlet hastanesi kök hücre nakli yapabilir mi?
Hayır. Kemik iliği nakli yalnızca Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılmış, HLA laboratuvarı, steril nakil odaları ve deneyimli multidisipliner ekibe sahip merkezlerde gerçekleştirilebilir. Türk Hematoloji Derneği verilerine göre 2025 itibarıyla bu koşulları karşılayan 94 hastanede 115 ünite faaliyet göstermektedir.
Devlet hastanesinde hangi kök hücre nakli daha sık yapılır?
2025 yılı verilerine göre Türkiye genelinde otolog nakil sayısı yaklaşık 3.500, allojenik nakil sayısı ise yaklaşık 1.800 olarak gerçekleşmiştir. Otolog nakiller ağırlıklı olarak multipl miyelom ve lenfoma hastalarında; allojenik nakiller ise lösemi ve aplastik anemi gibi durumlarda tercih edilmektedir.
Donör bulunamazsa ne olur?
HLA uyumlu kardeş bulunamazsa ulusal doku bankası TÜRKÖK’e başvurulur. Tam uyumlu ya da yüzde 90 uyumlu akraba dışı donör tespit edilmeye çalışılır. TÜRKÖK’te donör bulunamazsa uluslararası bankalardan destek alınabilir. Bir kardeşin tam HLA uyumlu çıkma olasılığı yüzde 25’tir.
Devlet hastanesinde rejeneratif kök hücre tedavisi yapılıyor mu?
MS, Parkinson, otizm veya eklem dejenerasyonu gibi endikasyonlar için rejeneratif kök hücre tedavisi kamu hastanelerinde standart protokol olarak sunulmamaktadır. Kocaeli Üniversitesi gibi belirli üniversite hastanelerinde MS ve skleroderma gibi otoimmün hastalıklarda klinik araştırma kapsamında uygulamalar yürütülmektedir. Bu tedavilerin kapsam ve erişim durumu merkezden merkeze farklılık gösterir.
Sonuç
Devlet hastanesi kök hücre tedavisi Türkiye’de uzun yıllardır başarıyla uygulanmakta; Hacettepe Üniversitesi, Ankara Şehir Hastanesi ve İstanbul Üniversitesi gibi köklü kamu merkezleri her yıl binlerce hastaya nakil gerçekleştirmektedir. SGK kapsamındaki hematopoietik nakillerde hastalar herhangi bir ek maliyet üstlenmeksizin bu hizmetten yararlanabilmektedir. Rejeneratif tedaviler ise henüz standart protokole girmemiş olup klinik araştırma aşamasındadır.
Kök hücre nakli veya devlet hastanesindeki tedavi seçenekleri hakkında kişisel durumunuzu değerlendirmek ve sorularınızı yanıtlamak için Prof. Dr. Erdinç Özek ile görüşebilirsiniz. Medicana Ataköy Hastanesi’ndeki muayenehane randevusu için 444 44 13 numaralı hattı arayabilirsiniz.
📖 İlgili Sayfalar
• Multipl skleroz (MS) için kök hücre tedavisi
• Nörolojik hastalıklarda kök hücre
• Omurilik yaralanmalarında kök hücre
• Kök hücre tedavileri genel rehber
• ALS hastalığında kök hücre tedavisi
Kaynaklar
– SGK Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) — Organ, Doku ve Kök Hücre Nakli Bölümü
– European Society for Blood and Marrow Transplantation (EBMT) — Annual Activity Survey 2023
– National Institutes of Health (NIH) — Hematopoietic Stem Cell Transplantation Overview
– World Health Organization (WHO) — Blood and Transplant Safety
