Omurilik kanal daralması, omurganın içinden geçen sinir kanallarının yaşlanma, kireçlenme veya genetik faktörlerle daralarak sinirlere baskı yapması durumudur. Özellikle ilerleyen yaşlarda yürüme mesafesinde kısalma ve bacaklarda uyuşma ile kendini gösteren bu tablo, modern nöroşirürji teknikleriyle yönetilebilir bir süreçtir.
Omurilik Kanal Daralması (Spinal Stenoz) Nedir?
Spinal stenoz, omuriliği ve sinir köklerini barındıran boşluğun daralmasıdır. Bu daralma en sık bel (lumbar) ve boyun (servikal) bölgelerinde görülür. Daralan kanal, sinirler üzerindeki mekanik baskıyı artırarak nörolojik semptomların ortaya çıkmasına neden olur.
Kanal Daralmasının Nedenleri ve Risk Faktörleri
En yaygın neden, omurganın dejeneratif değişikliği yani kireçlenmedir. Omurlar arasındaki disklerin yüksekliğini kaybetmesi, faset eklemlerin büyümesi ve sarı bağın (ligamentum flavum) kalınlaşması kanalı daraltan ana unsurlardır.
Belde ve Boyunda Kanal Daralması Belirtileri
Belde daralma olan hastalar genellikle “vitrin hastalığı” olarak bilinen, belirli bir mesafe yürüdükten sonra bacaklarda uyuşma ve durma ihtiyacı hissinden şikayet ederler. Boyun daralmalarında ise el becerilerinde azalma ve yürüme dengesizliği (miyopati) ön plandadır.
Spinal Stenoz Cerrahisi Yöntemleri
Cerrahi tedavide temel amaç, sıkışan sinirleri üzerindeki baskıdan kurtarmak (dekompresyon) ve omurganın dengesini korumaktır.
Dekompresyon (Sinir Rahatlatma) ve Mikrocerrahi
Günümüzde “mikrocerrahi ile tek taraflı girişle çift taraflı dekompresyon” tekniği, dokuya en az zararı veren yöntemdir. Mikroskop altında kemik ve bağ dokusundaki darlıklar temizlenerek sinir kökleri rahatlatılır.
Spinal Füzyon (Vida ve Platin Uygulaması)
Eğer kanaldaki daralmaya omurga kayması (spondilolistezis) veya ciddi bir instabilite eşlik ediyorsa, dekompresyona ek olarak halk arasında “platin” denilen vida ve rot sistemleri uygulanarak omurga sabitlenir.
| Tedavi Yöntemi | Cerrahi Amacı | Hastanede Kalış | Aktiviteye Dönüş |
| Sadece Dekompresyon | Sinirleri rahatlatma | 1 Gün | 1-2 Hafta |
| Füzyon (Vida/Platin) | Sabitleme + Rahatlatma | 2-3 Gün | 4-6 Hafta |
Prof. Dr. Erdinç Özek’ten Tavsiyeler
“Kanal daralması olan hastalarım genellikle ameliyattan, özellikle de ‘vida takılmasından’ çok çekiniyorlar. Ancak modern tekniklerle her hastaya vida takılması gerekmez. Önemli olan, sinir hasarı kalıcı hale gelmeden müdahale etmektir. Eğer yürüme mesafeniz 100 metrenin altına indiyse, cerrahi seçenekleri uzmanınızla detaylıca konuşmalısınız.”
Klinik Deneyimler ve Vaka Örneği
Anonim Vaka Analizi: 68 yaşında erkek hasta, her iki bacakta şiddetli ağrı ve 50 metre yürüdükten sonra oturma zorunluluğu ile başvurdu. MR incelemesinde L3-L4 ve L4-L5 seviyelerinde ileri derece darlık saptandı. Hastaya mikrocerrahi ile dekompresyon uygulandı. Vida kullanımına gerek duyulmayan operasyon sonrası hasta 6. saatte yürütüldü. Ameliyatın 1. ayında yürüme mesafesi 1 kilometreye çıkmış, nörolojik semptomlar %80 oranında gerilemiştir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kanal daralması ameliyatı sonrası yürüme mesafesi düzelir mi?
Cerrahi müdahale ile sinirler üzerindeki baskı kaldırıldığı için hastaların büyük çoğunluğunda yürüme mesafesi ve bacaklardaki uyuşma şikayetleri operasyon sonrası belirgin şekilde iyileşmektedir.
Vida (platin) takılması her hasta için zorunlu mudur?
Her kanal daralması vakasında vida gerekmez; sadece omurga kayması olan veya cerrahi sırasında kemik yapının dengesinin bozulma ihtimali bulunan hastalarda stabilizasyonu sağlamak için vida uygulanır.
Ameliyat olmazsam ne gibi risklerle karşılaşırım?
Tedavi edilmeyen ileri derece daralmalar; bacaklarda kalıcı güç kaybı, idrar ve dışkı kaçırma gibi ciddi nörolojik hasarlara ve kalıcı yürüme engeline yol açabilir.
Ameliyat sonrası iyileşme süreci ne kadar sürer?
Mikrocerrahi ile yapılan dekompresyon işlemlerinde hastalar genellikle ertesi gün taburcu edilir ve 2-3 hafta içinde masa başı işlerine veya hafif günlük aktivitelerine dönebilirler.
Daralma ameliyatı kaç yaşında yapılabilir?
Kanal daralması yaşlılık döneminde sık görülür; hastanın kronik hastalıkları kontrol altında olduğu ve anestezi alabildiği sürece ileri yaşlarda da güvenle uygulanabilen bir işlemdir.
Fizik tedavi kanal daralmasını tamamen iyileştirir mi?
Fizik tedavi kasları güçlendirerek ağrıyı hafifletebilir ancak kemik ve bağ dokusu kalınlaşmasına bağlı mekanik daralmayı yapısal olarak geri döndüremez.
Bilimsel Kaynakça
Spine Journal: Long-term results of surgical vs non-surgical treatment for lumbar spinal stenosis. https://www.thespinejournalonline.com
The Lancet: Degenerative lumbar spinal stenosis: a clinical review. https://www.thelancet.com
PubMed (NIH): Decompression alone versus decompression with fusion in spinal stenosis. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov