Beyin damar hastalıkları, beyne kan sağlayan damarların yapısındaki bozulmalar, tıkanıklıklar veya kanamalar sonucu ortaya çıkan hayati durumlardır. Bu hastalık grubu, ani gelişen inme tablolarından, sessizce büyüyen anevrizmalara kadar geniş bir yelpazeyi kapsar.
Beyin Anevrizması (Baloncuk) ve Tedavisi
Beyin anevrizması, damar duvarının zayıflaması sonucu oluşan balon benzeri genişlemelerdir. En büyük risk, bu balonun yırtılarak subaraknoid kanamaya yol açmasıdır.
Anevrizma Klipe Etme (Açık Cerrahi) Yöntemi
Mikrocerrahi klipe etme, anevrizmanın boynuna kalıcı, küçük bir metal klips yerleştirerek kan akışının baloncuk içine girmesini engelleme işlemidir. Bu yöntem, özellikle geniş tabanlı anevrizmalarda ve damar dallanma noktalarında en güvenilir çözümlerden biridir.
Endovasküler Coiling (Kapalı Ameliyat)
Kasıktan girilen kateterler yardımıyla damar içinden anevrizmaya ulaşılarak içerisine platin teller (coil) yerleştirilir. Bu yöntem, beynin derin noktalarındaki anevrizmalar için minimal invaziv bir seçenektir.
Beyin Damar Yumağı (AVM) ve Müdahale Teknikleri
Arteriovenöz Malformasyon (AVM), atardamarlar ile topladamarların kılcal damar ağı olmaksızın birbirine doğrudan bağlandığı hatalı damar yumaklarıdır.
AVM Cerrahisi: Amacımız, sağlıklı beyin dokusuna zarar vermeden bu damar yumağını tamamen çıkarmaktır.
Embolizasyon: Damar içinden özel tıkayıcı maddeler enjekte edilerek AVM’nin kan akışını azaltma işlemidir. Genellikle cerrahi öncesi kanama riskini düşürmek için yardımcı yöntem olarak kullanılır.
İnme (Felç) Cerrahisi ve Acil Müdahale
İnme, beynin bir kısmına giden kan akışının kesilmesiyle oluşan ve zamanla yarışılan bir tablodur.
Trombektomi: Damardan Pıhtı Çıkarılması
İskemik inmede, tıkanıklığa neden olan pıhtının anjiyografik yöntemlerle damar dışına çıkarılması işlemidir. İlk saatlerde yapılan müdahale, kalıcı felç riskini anlamlı ölçüde azaltabilir.
Dekompresif Kraniektomi
Büyük inmeler sonrası beyinde oluşan aşırı ödem kafa içi basıncı artırır. Bu durumda kafatası kemiğinin bir kısmının geçici olarak çıkarılması, beynin nefes almasını ve hastanın hayata tutunmasını sağlar.
Tedavi Yöntemleri Karşılaştırma Tablosu
| Yöntem | Uygulama Şekli | İyileşme Süresi | Temel Avantajı |
| Mikrocerrahi (Açık) | Kraniotomi (Kafatası açılır) | 4-6 Hafta | Kesin ve kalıcı kapatma sağlar. |
| Endovasküler (Kapalı) | Kateter ile (Damar içinden) | 3-7 Gün | Kesi yoktur, hızlı taburculuk sunar. |
| Girişimsel Trombektomi | Anjiyo eşliğinde pıhtı çekme | Hastaya göre değişir | Akut felçte fonksiyon kaybını önler. |
Prof. Dr. Erdinç Özek’ten Tavsiyeler
“Beyin damar hastalıklarında başarıyı belirleyen en temel faktör zamandır. Şiddetli baş ağrısı, konuşma bozukluğu veya ani gelişen güç kaybı yaşandığında ‘bekleyelim geçer’ yaklaşımı hayati sonuçlar doğurabilir. Ameliyat tekniklerimiz ne kadar ilerlemiş olursa olsun, koruyucu hekimlik ve erken müdahale her zaman en iyi sonuçları verir. Ailenizde damar hastalığı öyküsü varsa, belirti beklemeksizin tarama yaptırmanızı öneririm.”
Klinik Deneyimler ve Vaka Örneği
Anonim Vaka Analizi: 52 yaşında, ani ve şiddetli “hayatımın en kötü ağrısı” şikayetiyle acil servise başvuran hastada subaraknoid kanama ve 6 mm’lik bir anevrizma saptandı. Hasta acilen ameliyata alınarak mikrocerrahi klipleme yöntemiyle anevrizma başarıyla kapatıldı. İntraoperatif anjiyografi ile damar akımı kontrol edildi. Yoğun bakım ve rehabilitasyon sürecinin ardından hasta, 3. ay kontrolünde hiçbir nörolojik kayıp olmaksızın iş hayatına döndü.
Ameliyat Sonrası Yoğun Bakım ve Rehabilitasyon
Damar cerrahisi sonrası ilk 48 saat “vazospazm” (damar büzüşmesi) riskine karşı hastalar ileri düzey yoğun bakım ünitelerinde takip edilir. İyileşme sürecinde nörolojik durum stabil hale geldikten sonra erken dönem fizik tedavi, motor becerilerin geri kazanılması için kritiktir.
Sıkça Sorulan Sorular
Beyin anevrizması her zaman kanar mı?
Her anevrizma kanama riski taşımasa da baloncuk boyutu, şekli ve hastanın tansiyon gibi risk faktörlerine bağlı olarak yırtılma ihtimali bulunduğu için düzenli takip veya müdahale gerektirir.
Kapalı damar ameliyatı mı yoksa açık cerrahi mi daha iyidir?
Tedavi seçeneği anevrizmanın veya damar yumağının yerleşim yerine, yapısına ve hastanın genel durumuna göre belirlenmekte; her iki yöntemin de kendine özgü avantajları bulunmaktadır.
Beyin damar ameliyatı sonrası felç kalma riski nedir?
Modern mikrocerrahi teknikler ve ameliyat sırasında sinir fonksiyonlarını izleyen nöromonitörizasyon teknolojisi sayesinde operasyonel felç riskleri günümüzde oldukça düşük seviyelere indirilmiştir.
Ameliyattan sonra tekrar damar yumağı veya anevrizma oluşur mu?
Mikrocerrahi ile tamamen çıkarılan AVM’lerde veya başarıyla klipe edilen anevrizmalarda nüks riski çok düşüktür; ancak hastaların damar sağlığı açısından periyodik kontrollerini aksatmaması önerilir.
İnme sonrası cerrahi müdahale için ne kadar süremiz var?
Tıkanıklığa bağlı inmelerde “zaman beyindir” ilkesiyle ilk 6 saatlik altın dönemde yapılan trombektomi işlemi, beyin hasarını geri döndürmek için en kritik müdahale şansıdır.
Damar ameliyatından sonra ne kadar sürede iyileşilir?
Kapalı (endovasküler) işlemlerde hastalar birkaç gün içinde taburcu olabilirken, açık cerrahi operasyonlarda tam iyileşme ve sosyal hayata dönüş genellikle 4 ile 6 haftalık bir süreç gerektirir.
Detaylı Bilgi ve Randevu
Beyin damar sağlığınızı korumak ve modern cerrahi tedavi seçeneklerini değerlendirmek için Prof. Dr. Erdinç Özek kliniği ile iletişime geçebilirsiniz. İstanbul’daki merkezimizden randevu alarak risk analizi ve tedavi planlaması için uzman görüşü alabilirsiniz.
Bilimsel Kaynakça
Stroke (AHA/ASA Journals): Guidelines for the Management of Spontaneous Intracerebral Hemorrhage. https://www.ahajournals.org/journal/str
The Lancet Neurology: Endovascular thrombectomy after stroke: 2026 perspectives. https://www.thelancet.com
PubMed (NIH): Microsurgical clipping vs endovascular coiling for intracranial aneurysms. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov