Omurga, vücudun ana taşıyıcı kolonu olmasının yanı sıra merkezi sinir sistemini koruyan hayati bir yapıdır. Bu yapıda meydana gelen kırılmalar veya dizilim bozuklukları (deformiteler), sadece duruş bozukluğuna değil, aynı zamanda ciddi nörolojik kayıplara ve kronik ağrılara neden olabilir.
Omurga Deformiteleri Nedir? Skolyoz ve Kifoz Ayrımı
Omurga deformiteleri, omurganın normal anatomik eğriliklerinin dışına çıkmasıdır. Bu bozukluklar doğuştan olabileceği gibi, ergenlik döneminde veya yaşlılığa bağlı olarak da gelişebilir.
Skolyoz ve Kifoz Belirtileri
Skolyoz: Omurganın yana doğru (C veya S şeklinde) eğilmesidir. Omuz seviyelerinde eşitsizlik, kalçanın bir yöne kayması ve sırtın bir tarafında belirginleşen tümsek (hörgüç) ile kendini gösterir.
Kifoz: Halk arasında kamburluk olarak bilinen, omurganın üst kısmının öne doğru aşırı eğilmesidir. Sırt ağrısı, yorgunluk ve ileri vakalarda nefes darlığına yol açabilir.
Omurga Kırıkları ve Tedavi Yöntemleri
Travmalar (düşme, kaza) veya osteoporoz (kemik erimesi) nedeniyle oluşan kırıklar, omurilik üzerinde baskı riski oluşturur.
Kifoplasti ve Vertebroplasti: Kapalı Kırık Tedavisi
Özellikle kemik erimesine bağlı çökme kırıklarında, cildi açmadan, iğne yardımıyla kırık omurun içine tıbbi çimento enjekte edilir.
Kifoplasti yönteminde önce sönen omur bir balon yardımıyla şişirilerek yüksekliği geri kazandırılır, ardından dondurulur. Bu işlem ağrıyı anında keser ve hastanın aynı gün ayağa kalkmasını sağlar.
Omurga Cerrahisinde Karşılaştırma Tablosu
| Tedavi Yöntemi | Uygulama Amacı | Müdahale Türü | İyileşme Süreci |
| Kifoplasti / Vertebroplasti | Çökme Kırıkları | Kapalı (İğne ile) | 1 Gün (Hızlı) |
| Posterior Enstrümantasyon | Ağır Kırık ve Deformite | Açık Cerrahi | 4 – 8 Hafta |
| Dinamik Stabilizasyon | Hareketli Vida Sistemi | Mikrocerrahi | 2 – 4 Hafta |
Prof. Dr. Erdinç Özek’ten Tavsiyeler
“Omurga cerrahisinde en büyük endişe ‘felç kalma’ korkusudur. Günümüzde kullandığımız Nöromonitörizasyon teknolojisi sayesinde, ameliyat boyunca sinir iletimlerini saniye saniye takip ediyoruz. Bu, cerrahi güvenliği en üst düzeye çıkarıyor. Önemli olan, eğrilik veya kırık ilerlemeden, sinirler kalıcı hasar görmeden doğru müdahalenin yapılmasıdır. Ameliyat sonrası dönemde ise verdiğimiz egzersiz programına sadık kalmanız, cerrahinin başarısını %100 tamamlayan unsurdur.”
Skolyoz ve Kifoz Cerrahisinde Modern Yaklaşımlar
Deformite cerrahisinde temel amaç, omurga dizilimini (balansını) yeniden sağlamak ve bu düzeltmeyi vida-çubuk sistemleri (füzyon) ile sabitlemektir.
Füzyon Cerrahisi: Eğriliğin derecesi yüksekse (genellikle 40-45 derece üzeri), omurlar birbirine kaynatılarak ilerleme durdurulur.
Osteotomi Teknikleri: İleri derece sertleşmiş kifoz vakalarında, kemikten kama şeklinde parçalar çıkarılarak omurganın yeniden dik pozisyona getirilmesi sağlanır.
Klinik Deneyimler ve Vaka Örneği
Anonim Vaka Analizi: 14 yaşında, idiyopatik skolyoz tanısı alan ve eğriliği 52 dereceye ulaşan bir hastada, korse tedavisine yanıt alınamaması üzerine cerrahi kararı alındı. Prof. Dr. Erdinç Özek tarafından gerçekleştirilen “Posterior Enstrümantasyon ve Füzyon” operasyonu ile eğrilik 8 dereceye kadar düzeltildi. Ameliyat esnasında nöromonitörizasyon kullanılarak sinir güvenliği sağlandı. Hasta, ameliyattan 24 saat sonra ilk yürüyüşünü gerçekleştirdi ve 6. ay kontrolünde tüm sportif faaliyetlerine geri döndü.
Ameliyat Sonrası İyileşme ve Rehabilitasyon Süreci
Omurga ameliyatlarından sonra hastalar genellikle 3-5 gün hastanede misafir edilir. İlk 24 saat içinde fizyoterapist eşliğinde ayağa kaldırılan hastaların, kemik kaynaması tamamlanana kadar (yaklaşık 3-6 ay) ağır yük kaldırmaktan ve ani dönme hareketlerinden kaçınması istenir.
Sıkça Sorulan Sorular
Skolyoz ameliyatı felç riski taşır mı?
Gelişen teknoloji ve ameliyat boyunca sinir iletimlerini anlık takip eden nöromonitörizasyon cihazları sayesinde günümüzde omurga cerrahisinde felç riski son derece düşük seviyelere inmiştir.
Kifoplasti (kapalı kırık ameliyatı) sonrası ağrılar ne zaman geçer?
Çökme kırıklarında uygulanan kapalı çimentolama işlemi sonrasında hastaların mekanik ağrıları genellikle işlemden hemen sonra veya ilk 24 saat içinde dramatik şekilde azalır.
Skolyoz ameliyatı sonrası boy uzar mı?
Ameliyatla omurgadaki eğrilik düzeltilip omurga daha dik bir pozisyona getirildiği için hastaların boyunda, eğriliğin derecesine bağlı olarak 2 ile 5 santimetre arasında bir miktar uzama görülebilir.
Omurga ameliyatı olanlar spor yapabilir mi?
İyileşme süreci tamamlandıktan ve kemik kaynaması (füzyon) gerçekleştikten sonra hastalar yüzme, yürüyüş ve pilates gibi omurga dostu sporları doktor onayıyla rahatlıkla yapabilirler.
Ameliyat sonrası korse kullanımı zorunlu mudur?
Kullanılan vida ve çubuk sistemlerinin gücüne ve cerrahın tercihine göre değişmekle birlikte, hastaların çoğuna ameliyat sonrası 1 ile 3 ay arasında destekleyici korse kullanımı önerilmektedir.
Yaşlılarda görülen omurga kırıkları ameliyatsız iyileşir mi?
Küçük ve stabil kırıklar istirahatle iyileşebilir; ancak şiddetli ağrı yapan veya omurilik baskısı riski taşıyan kırıklarda hastayı hızla ayağa kaldırmak için cerrahi müdahale şarttır.
Detaylı Bilgi ve Uzman Görüşü
Omurga sağlığı, uzmanlık ve hassas teknoloji gerektiren bir alandır. Skolyoz, kifoz veya omurga kırıkları hakkında kişiye özel tedavi planlaması için Prof. Dr. Erdinç Özek kliniği ile iletişime geçebilirsiniz. İstanbul’daki merkezimizden randevu alarak modern cerrahi çözümlerimiz hakkında bilgi alabilirsiniz.
Bilimsel Kaynakça
Spine Deformity Journal: Long-term outcomes of adolescent idiopathic scoliosis surgery. https://www.spine-deformity.org
The Journal of Bone & Joint Surgery: Vertebroplasty vs. Kyphoplasty for compression fractures. https://jbjs.org
PubMed (NIH): Advances in intraoperative neuromonitoring during spinal deformity surgery. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov